Soula's notes

#4: Wanneer kwam je erachter?

Tien jaar homohuwelijk! De slingers hangen nog vrolijk aan de plafonds, er ligt nog een stuk taart in de koelkast en de cadeaus zijn uitgepakt en uitgestald. Ja ja, de homo-emancipatie vordert gestaag in dit vlakke land. Homoseksualiteit wordt steeds normaler bevonden. Maar nog niet zo normaal dat je zonder een kruisverhoor door het leven kunt gaan net als hetero's. Iedere homo maakt het mee. De Vraag der vragen is: wanneer kwam je erachter? Daarna volgen: ben je al uit de kast, wanneer heb je het verteld, hoe heb je het verteld, hoe reageerden ze, op wat voor types val je, hoe weet je dat ze homo zijn, wil je kinderen, hoe ga je dat doen dan etc etc. En het zijn meestal mensen die je net ontmoet hebt die deze behoorlijk persoonlijke vragen stellen. 

Als homo ben je steeds bezig met 'het vertellen.' Vertel je het aan iemand of niet (“vertel het maar niet aan Janneke, die is zwaar christelijk”) en wanneer dan wel (“doe maar na het feest”), wat vertel je precies (zeg je op vakantie dat het gewoon een vriendin is of de liefde van je leven? En dat je toch echt graag een tweepersoonsbed wilt?) Uit de kast komen doe je eigenlijk de rest van je leven; het is niet een enkel moment, het is een doorlopend proces. Iedere keer dat je een nieuw iemand ontmoet, op een nieuwe werkplek komt of op een verjaardag waar je niet veel mensen kent, denk je erover na wat je zegt. Als je zegt: ik heb een partner, weet iedereen het ook. Als je zegt: “mijn vrouw”, zie je mensen hun hoofd krabben. En vervolgens volgt daar een stilte op of wordt een spervuur aan vragen op je afgevuurd. 

Mag iemand dan geen vraag meer stellen? Natuurlijk wel. Oprechte interesse is altijd fijn, maar ga er maar van uit dat deze vragen al heel vaak aan homo's zijn gesteld. Ik vraag het zelf eigenlijk nooit aan een homo of lesbo of trans, tenzij het gesprek daarover gaat en je ervaringen aan het uitwisselen bent. Maar dat is het ook: van een hetero krijg je nooit een duidelijk antwoord. Want zij denken daar zelden over na; wanneer zij zich realiseerden hetero te zijn. Degenen die tot de norm horen, denken het minst over zichzelf na. 

Waar komt die interesse van hetero's vandaan? Ik denk dat ze dat 'anders zijn' willen plaatsen. Wanneer kwam je erachter? Ze gaan ervan uit dat het om een specifiek moment van inzicht ging, het moment dat je realiseerde dat je anders was dan zij. En hoe dat dan voelt? Alsof je tegen een afzuigkap aanliep en je opeens realiseerde lesbisch te zijn. Oh shit! Waarschijnlijk pijnlijk dus. 

Als je erover nadenkt, is het hele concept 'erachter komen' eigenlijk best raar. Die waarheid over jezelf, je echte ware ik. Je dacht eerst het ene te zijn en opeens kom je erachter toch iemand anders te zijn. Je bent blijkbaar het een of het ander. Daarom snappen mensen er ook niets van als je als zelfverklaard lesbienne met een man staat te zoenen. Dan kunnen ze je helemaal niet meer plaatsen. Alsof het dan niet ECHT is wat je doet. 

Ik zou seksuele identiteit niet vast willen leggen. Wie ben je echt? Je ervaringen en daden zijn echt, maar waarom moet dat dan gelijk weer een naam krijgen en een heel vastomlijnde identiteit aan vastgekoppeld worden? Ja, ik snap dat het uit sociaal-politieke oogpunt noodzakelijk is, anders kun je niet gezien worden en voor gelijke rechten strijden. Maar en dus dat neemt niet weg dat identiteit zijn beperkingen heeft. Mensen komen iedere keer in de knoop als ze met deze of gene aan het zoenen zijn of verliefd worden op iemand. Ben ik nou he, ho, bi of a? Doe nou maar gewoon lekker. Je bent wat je doet en niet in welk hokje je past. Het zou zo mooi zijn als iedereen er zo over dacht. Dan hoeft ook niemand meer te vragen op welk moment je erachter kwam dat je een seksueel wezen bent.